Testament

In een testament kunt u allerlei zaken regelen die van belang kunnen zijn na uw overlijden. Veel mensen denken daarbij aan het aanwijzen of uitsluiten van bepaalde erfgenamen, maar u kunt met een testament veel meer zaken regelen.

Bijvoorbeeld:

  • bepalen wat er met uw vermogen na uw overlijden moet gebeuren
  • erfgenamen aanwijzen of uitsluiten
  • een executeur benoemen (iemand die uw nalatenschap moet afwikkelen)
  • de voogdij over uw minderjarige kinderen regelen
  • een bewindvoerder benoemen

Zeg nooit dat u iemand kent, alvorens u een erfenis met hem hebt gedeeld

Johann Kaspar Lavater

Testamenten zijn er in allerlei vormen, de drie meest voorkomende varianten zijn:

Langstlevende testament

Een langstlevende testament (wettelijke verdeling) is een testament waarbij de echtgenoot en echtgenote elkaar tot erfgenaam benoemen. Indien een van hen komt te overlijden, gaan alle bezittingen naar de partner. Als u kinderen heeft, krijgen deze de erfenis pas nadat ook de langstlevende ouder is overleden. Een voordeel van het langstlevende testament is dat de erfbelasting door de langstlevende wordt betaald en niet door de kinderen.

Vruchtgebruiktestament

Bij een vruchtgebruiktestament wordt in de regel een testament opgemaakt waarbij de langstlevende ouder wordt uitgesloten als erfgenaam in de nalatenschap en de kinderen de gehele (of nagenoeg gehele) nalatenschap in eigendom krijgen. De langstlevende krijgt wel het vruchtgebruik van de hele nalatenschap of een gedeelte daarvan, door middel van een zogenaamd legaat van vruchtgebruik. Dit houdt in dat de langstlevende ouder de bezittingen van de nalatenschap mag blijven gebruiken, maar geen eigenaar van deze bezittingen wordt. Dit vruchtgebruik eindigt wanneer de langstlevende zelf ook overlijdt. In deze testamentvorm kan geregeld worden dat het vruchtgebruik van de echtelijke woning eindigt op het moment dat de langstlevende ouder deze woning verlaat.

Combinatie testament

Bij een combinatietestament laat de persoon die het testament opstelt de langstlevende partner bepalen hoe de verdeling van de nalatenschap plaatsvindt. Het voordeel hiervan is dat de langstlevende partner de fiscaal meest aantrekkelijke optie van nalatenschap op het moment van overlijden kan kiezen. Een belangrijk nadeel is echter dat er geen zekerheid is over de verdeling van het nalatenschap bij overlijden. Ook moet de langstlevende partner hier een beslissing over nemen in een emotionele periode.

Naast deze vormen zijn er legio mogelijkheden. Vandaar dat ik u graag beter leer kennen wanneer ik u mag begeleiden bij het opstellen van uw testament. We bespreken dan samen uw wensen en doelstellingen en op basis van uw situatie adviseer ik u over het soort testament dat het best bij uw situatie past. Ook licht ik graag de consequenties van uw keuzes toe, soms kan een clausule namelijk met de beste bedoelingen zijn opgenomen maar uiteindelijk toch heel vervelend uitpakken. Vervolgens kunt u goed voorbereid een afspraak met de notaris maken om de aktes op te laten maken en te ondertekenen.

Beslissing over erfenis echtpaar dat op huwelijksreis overleed

Den Haag, 12 mei 2020
De rechter moet terughoudend zijn bij het niet toepassen van het erfrecht zoals beschreven in het Burgerlijk Wetboek. Daarom is het gerechtshof Den Haag vandaag in een zaak over de vraag wie erfgenaam is van twee echtgenoten die kort na elkaar overleden in de Dominicaanseb Republiek hier niet van afgeweken.

Een echtpaar zonder kinderen is tijdens de huwelijksreis in de Dominicaanse Republiek op dezelfde dag overleden. Dit als gevolg van een voedselvergiftiging. Eerst is de vrouw overleden en daarna de man. Het echtpaar had geen testament. De zaak gaat over de vraag wie erfgenaam is van de vrouw: de man of de familie van de vrouw.

Het Burgerlijk Wetboek bevat regels van erfrecht. Omdat er geen testament is, is volgens deze regels de man (en niet de familie van de vrouw) de erfgenaam van de vrouw. De rechtbank heeft deze regels in deze zaak niet toegepast. Vandaag heeft het gerechtshof Den Haag hierover in hoger beroep beslist.

Het gerechtshof overweegt dat alleen onder uitzonderlijke omstandigheden afgeweken kan worden van bovengenoemde regels. Het gerechtshof vindt dat daarvan geen sprake is in deze zaak. Het is niet uitzonderlijk dat de man en de vrouw mogelijk niet hadden nagedacht over het kort na elkaar overlijden en de juridische gevolgen daarvan. Daarnaast heeft de wetgever een vergelijkbare situatie als die van deze man en vrouw nadrukkelijk bekeken en heeft de wetgever ervoor gekozen de wet daarvoor niet aan te passen. Ook speelt zeker bij het erfrecht het beginsel van rechtszekerheid een belangrijke rol. Mede gelet hierop vindt het hof dat het niet onaanvaardbaar is dat het vermogen van de vrouw (via de nalatenschap van de man) terechtkomt bij de erfgenamen van de man.